ابو القاسم سلطانى

323

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

گفته‌اند كه آن بوى عود هندى را مىدهد 3 * اشتها را زياد مىكند 4 * در اندلس آن را فليفله مىنامند 5 * قرنوه نيز ناميده مىشود و گفته مىشود كه آن درختچه‌اى است شبيه به درختچه عود و اسحق بن عمران گويد كه سينه و شكم را لينت مىدهد و بعضى پزشكان گفته‌اند كه به جاى آن مىتوان از قاقله صغير استفاده كرد 6 * جوشانده آن زيادكننده پيشاب و خارج‌كننده سنگ كليه مىباشد 7 * بين شحر و عمان مىرويد و قلنبك ناميده مىشود صدا را صاف نموده و نفخ را از بين مىبرد و نشاطآور است اگر ريشه آن را به مدت 40 روز در شراب يا سركه به‌خيسانند ريشه سياه‌رنگ شده و تشخيص افتراقى آن از عود قمارى مشكل است مقدار خوراك ميوه آن حدود 5 گرم مىباشد 8 * طبيعت را نرم كرده و مثانه را گرم مىكند بهترين نوع مصرف آن جويدن آن مىباشد . براى محافظت لباس و امتعه آن را در مجاورت آنها قرار مىدهند 9 * و 10 * . قلمبك به لغت اهل عمان هرنوه است ( فرهنگ مخزن ) . هرنوه گياهى است كه در ريگ رويد و به آن پوست به‌پيرايند ( منتهى الارب ) . گياه امروزه به عربى قلنباق ناميده مىشود در فرهنگها با اسامى قلمبق ، قرنوه ، قلمبك و قلنبك آمده است . تركيبات شيميائى : ميوه‌ها حاوى اسيد ماليك ، اسيد اگزاليك و ويتامين C مىباشد . خواص : ميوه‌ها بواسطه داشتن اسيد اگزاليك ترش‌مزه مىباشند ميوه نارس ، سبزرنگ و بعدا به رنگ زرد درمى آيد . در هند ميوه رسيده را در موارد زردى ، استفراغ ، سرگيجه و سوءهاضمه مصرف مىنمايند زياده‌روى در خوردن ميوه كال را براى دندان و گلو و رماتيسم مضر مىدانند و از شيرابه گياه براى بر طرف كردن لكه لباس استفاده مىنمايند . ( 1 * ) - حاوى ج 22 ص 25 ( 2 * ) - الابنيه 343 ( 3 * ) - صيدنه عپ 376 ( 4 * ) - قانون عب 299 ( 5 * ) - شرح اسماء م 112 ( 6 * ) - جامع مفردات ج 4 - 195 ( 7 * ) - اختيارات 450 ( 8 * ) - تذكره 335 ( 9 * ) - تحفه 263 ( 10 * ) - مخزن 572